യെമനീസ് മിസൈലാക്രമണത്തില്‍ ഇസ്രായേലി കെട്ടിടങ്ങള്‍ തകര്‍ന്നുവോ ?പ്രചരിക്കുന്ന വീഡിയോയ്ക്ക് പിറകിലെ വസ്തുതയെന്ത്?

യെമനീസ് മിസൈലാക്രമണത്തില്‍ ഇസ്രായേലി കെട്ടിടങ്ങള്‍ തകര്‍ന്നുവോ ?പ്രചരിക്കുന്ന വീഡിയോയ്ക്ക് പിറകിലെ വസ്തുതയെന്ത്?

ഇസ്രായേലിനെതിരെ യമൻ നടത്തിയ വ്യോമാക്രമണത്തില്‍, നിരവധി കെട്ടിടങ്ങള്‍ തകര്‍ന്നുവെന്ന തരത്തിൽ ഒരു വീഡിയോ കഴിഞ്ഞ ദിവസങ്ങളിൽ ചില സോഷ്യൽ മീഡിയ അക്കൗണ്ടുകൾ വഴി പ്രചരിച്ചിരുന്നു. എന്നാല്‍ അത്തരമൊരു വ്യോമാക്രമണത്തിന്‍റെ വാര്‍ത്ത വലിയ തോതില്‍ റിപ്പോര്‍ട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിരുന്നുമില്ല. അതുകൊണ്ടുതന്നെ പ്രചാരത്തിലുള്ള ദൃശ്യങ്ങൾ വസ്തുതാപരമാണോ എന്ന് പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

‘ഇസ്രയേലിന്റെ അടുത്ത ബിൽഡിങ് അതാ കിടക്കുന്നു” എന്ന അടിക്കുറിപ്പോടെ ഒക്ടോബർ 20 ന് ഒരു ഫേസ്ബുക്ക് അക്കൗണ്ട് വഴിയാണ് വീഡിയോ പ്രചരിച്ചുതുടങ്ങിയത്. ‘ഇസ്രയേലിന്റെ അടുത്ത ശവക്കോട്ട അതാ കിടക്കുന്നു യമന്റെ ഹൈപ്പർ സോണിക്ക് മിസൈൽ പവർ’ എന്ന് വീഡിയോയ്ക്ക് മുകളിലും എഴുതിയിട്ടുണ്ട്.  

ഒക്ടോബർ 20 ന് വൈറലായ ഫേസ്ബുക്ക് വീഡിയോ ദൃശ്യത്തിന്റെ സ്ക്രീൻഷോട്ട് 

അതേ സോഷ്യൽ മീഡിയ ഉപയോക്താവ് തന്നെ ഈ വർഷം സെപ്റ്റംബർ ആറിനും വീഡിയോ ഫേസ്ബുക്കിലും ഇൻസ്റ്റാഗ്രാമിലും പങ്കുവച്ചിട്ടുണ്ട് എന്ന് കണ്ടെത്താനായി.

വസ്തുതയെന്ത്?

യമൻ അടുത്തിടെ ഇസ്രയേലിനെ ആക്രമിച്ചതായി പറയുന്ന വിശ്വസനീയമായ ഒരു ന്യൂസ് റിപ്പോർട്ടും വസ്തുതാ പരിശോധനയിലും, കാണാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. തുടർന്ന്, ദൃശ്യത്തിന്‍റെ കീഫ്രെയിമുകൾ പരിശോധിച്ചപ്പോൾ 2024 നവംബർ 15 ലെ ഒരു എക്സ് പോസ്റ്റില്‍  എത്തിപ്പെട്ടു. വൈറൽ വീഡിയോയുടെ കുറച്ചുകൂടെ വ്യക്തതയുള്ള ഒരു  പകര്‍പ്പാണ് ആ പോസ്റ്റിലുണ്ടായിരുന്നത്. ‘തയൂനെയിലെ റെയ്ഡ്’ എന്ന അറബി അടിക്കുറിപ്പോടെയുള്ള വീഡിയോ, ലബനനിലെ ബെയ്‌റൂട്ടിൽ നടന്ന വ്യോമാക്രമണത്തിന്‍റെ ദൃശ്യമാണ്. രണ്ടു വീഡിയോകളും  തമ്മിലുള്ള താരതമ്യ പരിശോധനയിൽ ബെയ്‌റൂട്ടിലെ ആക്രമണ ദൃശ്യത്തിന്‍റെ മിറർ വീഡിയോ ആണ് നമ്മള്‍ പരിശോധനക്ക് വിധേയമക്കിയ ദൃശ്യമെന്നും മനസ്സിലാക്കാനായി.

വൈറൽ വീഡിയോയുടെയും 2024 നവംബർ 15 ലെ എക്സ് പോസ്റ്റിന്റെയും കീഫ്രയിം താരതമ്യപരിശോധന

   

തയൂനെ (Tayouneh), ബെയ്‌റൂട്ട് (Beirut) വ്യോമാക്രമണം (Airstrike) തുടങ്ങിയ ഉചിതമായ കീ വേർഡുകൾ ഉപയോഗിച്ച് സേർച്ച് ചെയ്തപ്പോൾ അസോസിയേറ്റഡ് പ്രെസ്സിന്റെ (AP) 2024 നവംബർ 15 ലെ റിപ്പോർട്ട് ലഭിച്ചു. ബെയ്‌റൂട്ടിലെ ബഹുനിലക്കെട്ടിടത്തിലേക്ക് ഇസ്രായേൽ മിസൈൽ വർഷിക്കുന്ന ദൃശ്യമാണ് റിപ്പോർട്ടിലുള്ളത്.ലെബനനിലെ ഹിസ്ബുള്ളയുടെ കേന്ദ്രമാണ്  ആ കെട്ടിടമെന്ന് ഇസ്രായേൽ സൈന്യവും അവകാശപ്പെട്ടിരുന്നു.

2024 നവംബർ 15 ലെ AP റിപ്പോർട്ടിന്റെ സ്ക്രീൻഷോട്ട്  

 

ഈ സംഭവം ദി ഗാർഡിയൻ, അൽ ജസീറ പോലുള്ള മറ്റു മാധ്യമങ്ങളും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. വൈറൽ വീഡിയോ ജിയോ ലൊക്കേറ്റ് കൂടി ചെയ്തപ്പോൾ വീഡിയോയിൽ കാണുന്ന സ്ഥലം ഇസ്രായേൽ അല്ലെന്നും അത് ലബനൻ തന്നെയാണെന്നും വ്യക്തമായി.

വൈറൽ വീഡിയോയുടെ ജിയോ ലൊക്കേഷൻ 

യമനീസ് വ്യോമാക്രമണത്തില്‍, ഇസ്രായേലി കെട്ടിടം തകരുന്നു എന്ന തരത്തിൽ സമൂഹ മാധ്യമങ്ങളിലൂടെ പ്രചരിക്കുന്ന വീഡിയോ  വസ്തുതാവിരുദ്ധമാണ്. കഴിഞ്ഞ വർഷം ഇസ്രായേലി സൈന്യം ലബനനിലെ ബഹുനിലക്കെട്ടിടം ആക്രമിച്ചു തകർക്കുന്ന ദൃശ്യമാണ് ഇപ്പോൾ തെറ്റായ അടിക്കുറിപ്പോടുകൂടി വീണ്ടും പ്രചരിക്കുന്നത്.

സുജിത് എ

സുജിത് എ

ഓപ്പൺ സോഴ്‌സ് ഇന്റലിജൻസ് ഗവേഷകൻ, ഫാക്റ്റ് ചെക്കർ

എഴുത്തുകാരന്റെ എല്ലാ ലേഖനങ്ങളും കാണുക
Share Email
Top